Tebigy gaz öndürýän enjamlaryň elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylarynyň toplumlaýyn seljermesi

I. Elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylarynyň esasy düzümi

Tebigy gaz öndürýän enjamlaryň elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylary elektrik energiýasynyň doly ömürlik sikliniň deňleşdirilen çykdajylaryny (LCOE) esasy hasap görkezijisi hökmünde kabul edýär we üç esasy pudagy öz içine alýar: ýangyç çykdajylary, gurluşyk maýa goýumlarynyň çykdajylary we ulanyş we tehniki hyzmat çykdajylary. Üçüsiniň paýy açyk tapawutly paýlanyşy görkezýär, olaryň arasynda ýangyç çykdajylary agdyklyk edýär we umumy çykdajy derejesini gönüden-göni kesgitleýär.

(I) Ýangyç bahasy: Çykdajylaryň paýynyň esasy, üýtgemeleriň iň möhüm täsiri

Ýangyç çykdajylary tebigy gaz öndürýän enjamlaryň energiýa öndürmek çykdajylarynyň iň uly bölegidir. Senagatyň hasaplama maglumatlary onuň paýynyň, adatça, 60%-80% ýetýändigini we käbir ekstremal bazar şertlerinde 80% -den geçip biljekdigini görkezýär, bu bolsa ony energiýa öndürmek çykdajylarynyň üýtgemegine täsir edýän iň möhüm üýtgeýji edýär. Ýangyç çykdajylarynyň hasaba alynmagy, esasan, tebigy gazyň bahasyna (satyn alyş bahasyny we geçirijilik we paýlaýyş tölegini goşmak bilen) we energiýa birliginiň öndürmek netijeliligine baglydyr. Esasy hasaplama formulasy: Ýangyç çykdajylary (ýuan/kWh) = Tebigy gazyň birliginiň bahasy (ýuan/kub metr) ÷ Birligiň energiýa öndürmek netijeliligi (kWh/kub metr).

Häzirki esasy senagat derejesi bilen bilelikde, zawoda getirilýän ortaça ýerli tebigy gazyň bahasy takmynan 2,8 ýuan/kub metre deňdir. Adaty kombinirlenen siklli gaz turbinasynyň (CCGT) energiýa öndürmek netijeliligi takmynan 5,5-6,0 kWt/kub metre deňdir, bu bolsa energiýa öndürmek üçin birligiň ýangyjyň bahasynyň takmynan 0,47-0,51 ýuana deň bolmagyna gabat gelýär; paýlanan içki ýanma hereketlendirijisi birlikleri kabul edilse, energiýa öndürmek netijeliligi takmynan 3,8-4,2 kWt/kub metre deňdir we birligiň energiýa öndürmek üçin ýangyjyň bahasy 0,67-0,74 ýuana çenli ýokarlanýar. Ýerli tebigy gazyň takmynan 40% -iniň importa baglydygyny bellemek gerek. Halkara LNG spot bahalaryndaky üýtgeşmeler we ýerli gaz çeşmeleriniň öndürilişindäki, üpjün edilişindäki, saklanyşyndaky we satuwyndaky üýtgeşmeler göni ýangyç çykdajylarynyň ugruna geçiriler. Mysal üçin, 2022-nji ýylda Aziýanyň JKM spot bahalarynyň keskin ýokarlanmagy döwründe, ýerli gaz bilen işleýän elektrik kärhanalarynyň birligiň energiýa öndürmek üçin ýangyjyň bahasy bir gezek 0,6 ýuandan geçdi, bu bolsa deňagramlylyk aralygyndan has ýokary boldy.

(II) Gurluşyk maýa goýumlarynyň bahasy: Esasy maýa goýumlarynyň durnukly paýy, ýerlileşdirmegiň kömegi bilen pese gaçma

Gurluşyk maýa goýumlarynyň çykdajylary bir gezeklik üýtgewsiz maýa goýum bolup, esasan enjamlary satyn almak, gurluşyk inženerçiligi, gurnamak we işe girizmek, ýer satyn almak we maliýeleşdirmek çykdajylaryny öz içine alýar. Onuň doly ömürlik elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylaryndaky paýy takmynan 15%-25% -e deňdir we esasy täsir ediji faktorlar enjamlaryň tehniki derejesi we ýerlileşdiriliş derejesidir.

Enjam satyn almak nukdaýnazaryndan, agyr ýük göteriji gaz turbinalarynyň esasy tehnologiýasy köpden bäri halkara ägirleri tarapyndan monopoliýalaşdyrylýar we import edilen enjamlaryň we esasy bölekleriň bahalary ýokary bolmagynda galýar. Bir million kilowattlyk birleşdirilen siklli elektrik energiýasyny öndürmek taslamasynyň bir kilowattlyk statiki maýa goýum çykdajylary takmynan 4500-5500 ýuandyr, şol sanda gaz turbina we goldaw beriji galyndy ýylylyk gazanlary umumy enjam maýa goýumlarynyň takmynan 45% -ni düzýär. Soňky ýyllarda ýerli kärhanalar tehnologiki öňegidişlikleri çaltlaşdyrdylar. Weichai Power we Shanghai Electric ýaly kärhanalar orta we ýeňil ýük göteriji tebigy gaz öndürýän enjamlaryň we esasy bölekleriň ýerlileşdirilmegini tapgyrlaýyn amala aşyrdylar, import edilen önümler bilen deňeşdirilende meňzeş enjamlaryň satyn alyş çykdajylaryny 15%-20% azaldyp, gurluşyk maýa goýumlarynyň umumy çykdajylaryny netijeli azaldýarlar. Mundan başga-da, enjam kuwwaty we gurnama senariýleri gurluşyk çykdajylaryna hem täsir edýär. Paýlanan kiçi enjamlaryň gurnama siklleri gysga (diňe 2-3 aý), gurluşyk inženerçiligine maýa goýumlary pes we uly merkezi elektrik stansiýalaryna garanyňda bir kilowattlyk maýa goýum çykdajylary az; uly birleşdirilen siklli enjamlar ýokary başlangyç maýa goýumlaryna eýe bolsa-da, olar elektrik energiýasyny öndürmegiň netijeliliginde uly artykmaçlyklara eýedirler we uly möçberli elektrik energiýasyny öndürmek arkaly enjam maýa goýum çykdajylaryny amortizasiýa edip bilerler.

(III) Işletme we tehniki hyzmat çykdajylary: Uzak möhletli üznüksiz maýa goýum, tehnologik optimizasiýa üçin uly mümkinçilik

Işletmek we tehniki hyzmat etmek çykdajylary, esasan, enjamlary barlamak we tehniki hyzmat etmek, bölekleri çalşyrmak, işçi güýjüniň çykdajylary, çalgy ýagynyň sarp edilişi, daşky gurşawy goramak üçin gaýtadan işlemek we ş.m. ýaly ähli durmuş döwrüne yzygiderli maýa goýumdyr. Onuň ähli durmuş döwrüne sarp edilýän energiýanyň öndüriliş çykdajylaryndaky paýy takmynan 5%-10% -e deňdir. Senagat tejribesiniň nukdaýnazaryndan, ulanyş we tehniki hyzmat etmek çykdajylarynyň esasy çykdajylary esasy bölekleriň çalşyrylmagy we tehniki hyzmat hyzmatlary bolup durýar, şol sanda bir uly gaz turbinasynyň ortaça tehniki hyzmat çykdajylary 300 million ýuana ýetip biler we esasy bölekleriň çalşyrylmagynyň bahasy deňeşdirme boýunça ýokarydyr.

Dürli tehniki derejeleri bolan bloklaryň işleýiş we tehniki hyzmat çykdajylarynda düýpli tapawutlar bar: ýokary öndürijilikli generator bloklarynyň başlangyç maýa goýumlary has ýokary bolsa-da, olaryň çalgylaýjy ýag sarp edilişi adaty bloklaryňkydan diňe 1/10 bölegine deňdir, ýag çalşyryş siklleri has uzyn we näsazlygyň ýapylmagynyň ähtimallygy pes, bu bolsa zähmet çykdajylaryny we ýapylma ýitgilerini netijeli azaldyp biler; tersine, tehnologik taýdan yza galan bloklarda ýygy-ýygydan näsazlyklar bolýar, bu bolsa diňe bir bölekleri çalşyrmagyň çykdajylaryny artdyrman, eýsem ýapylma sebäpli elektrik energiýasyny öndürmekden gelýän girdejilere täsir edýär we umumy çykdajylary gytaklaýyn ýokarlandyrýar. Soňky ýyllarda ýerli işleýiş we tehniki hyzmat tehnologiýasynyň täzelenmegi we akylly diagnostika ulgamlarynyň ulanylmagy bilen ýerli tebigy gaz öndürýän bloklaryň işleýiş we tehniki hyzmat çykdajylary kem-kemden azaldy. Esasy bölekleriň garaşsyz tehniki hyzmat derejesiniň ýokarlandyrylmagy çalşyryş çykdajylaryny 20% -den gowrak azaltdy we tehniki hyzmat aralygy 32,000 sagada çenli uzaldyldy, bu bolsa işleýiş we tehniki hyzmat çykdajylary üçin giňişligi has-da gyssady.

II. Elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylaryna täsir edýän esasy üýtgeýjiler

Ýokardaky esasy böleklerden başga-da, tebigy gaz öndürýän enjamlaryň energiýa öndürmek çykdajylaryna gazyň bahasynyň mehanizmi, syýasat ugry, uglerod bazarynyň ösüşi, sebitleýin ýerleşiş we enjamlaryň ulanylyş sagatlary ýaly köp sanly üýtgeýjiler hem täsir edýär, olaryň arasynda gazyň bahasynyň mehanizminiň we uglerod bazarynyň ösüşiniň täsiri iň giň gerimli bolup durýar.

(I) Gaz bahasynyň mehanizmi we gaz çeşmesiniň kepilligi

Tebigy gazyň bahalarynyň we satyn alyş modelleriniň durnuklylygy ýangyç çykdajylarynyň meýlini gönüden-göni kesgitleýär we soňra umumy elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylaryna täsir edýär. Häzirki wagtda içerki tebigy gazyň bahasy "standart baha + ýüzýän baha" baglanyş mehanizmini döretdi. Standart baha halkara çig nebit we LNG bahalary bilen baglanyşyklydyr we ýüzýän baha bazaryň teklibine we islegine görä sazlanýar. Bahalaryň üýtgemeleri gönüden-göni elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylarynyň ugruna geçirilýär. Gaz çeşmesiniň kepillik kuwwaty hem çykdajylara täsir edýär. Ýangzy derýasynyň deltasy we Pearl derýasynyň deltasy ýaly ýük merkezi sebitlerinde LNG kabul ediji stansiýalar dykyz, turba geçirijileriniň ulgamynyň özara baglanyşygynyň derejesi ýokary, geçirijilik we paýlaýyş çykdajylary pes, gaz çeşmesiniň üpjünçiligi durnukly we ýangyç çykdajylary deňeşdirme boýunça gözegçilikde saklanýar; demirgazyk-günbatar sebitde bolsa, gaz çeşmelerini paýlamak we geçirijilik we paýlaýyş desgalary bilen çäklenýän bolsa, tebigy gazyň geçirijilik we paýlaýyş çykdajylary deňeşdirme boýunça ýokary bolup, sebitdäki öndürýän enjamlaryň elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylaryny ýokarlandyrýar. Mundan başga-da, kärhanalar halkara gazyň bahalarynyň üýtgemeleri sebäpli ýüze çykýan çykdajy töwekgelçiliklerinden netijeli gaça durup, uzak möhletli gaz üpjünçiligi şertnamalaryna gol çekmek arkaly gaz çeşmeleriniň bahalaryny saklap bilerler.

(II) Syýasat ugurlylygy we bazar mehanizmi

Syýasat mehanizmleri, esasan, tebigy gaz öndürýän enjamlaryň umumy çykdajylaryna we girdeji derejelerine çykdajylary geçirmek we girdejiniň öwezini dolmak arkaly täsir edýär. Soňky ýyllarda Hytaý tebigy gaz elektrik energiýasyny öndürmek üçin iki bölekli elektrik nyrhynyň reformasyny tapgyrlaýyn öňe sürdi, bu bolsa ilki bilen Şanhaý, Szýansu we Guangdong ýaly welaýatlarda ornaşdyryldy. Kesgitlenen çykdajylaryň öwezini dolmak kuwwatlyk bahasy arkaly kepillendirilýär we energiýa bahasy ýangyç çykdajylaryny geçirmek üçin gazyň bahasy bilen baglanyşyklydyr. Olaryň arasynda Guangdong kuwwatlyk bahasyny ýylda 100 ýuan/kWt-dan ýylda 264 ýuan/kWt-a çenli ýokarlandyrdy, bu bolsa taslamanyň kesgitlenen çykdajylarynyň 70%-80% -ni örtýär we çykdajylary geçirmek meselesini netijeli ýeňilleşdirýär. Şol bir wagtyň özünde, kömekçi hyzmat bazarynda çalt başlamak-durmak enjamlary üçin öwezini dolmak syýasaty gaz bilen işleýän elektrik taslamalarynyň girdeji gurluşyny has-da gowulandyrdy. Käbir sebitlerde iň ýokary düzgünleşdiriş öwezini dolmak bahasy 0,8 ýuan/kWt-a ýetdi, bu bolsa adaty elektrik öndürmek girdejisinden ep-esli ýokarydyr.

(III) Uglerod bazarynyň ösüşi we pes uglerodly artykmaçlyklar

Milli uglerod zyňyndylarynyň hukuklarynyň söwda bazarynyň yzygiderli gowulanmagy bilen, uglerod çykdajylary kem-kemden içerkileşdirilip, tebigy gaz öndürýän enjamlaryň deňeşdirme ykdysadyýetine täsir edýän möhüm faktora öwrüldi. Tebigy gaz öndürýän enjamlaryň birlik uglerod dioksidi zyňyndylarynyň intensiwligi kömür bilen işleýän energiýanyň intensiwliginiň takmynan 50% -ine deňdir (kömür bilen işleýän energiýa üçin takmynan 380 gram CO₂/kWh-a garşy takmynan 820 gram CO₂/kWh). Uglerod bahalarynyň ýokarlanmagynyň fonunda, onuň pes uglerodly artykmaçlyklary aýdyň bolmagynda galýar. Häzirki içerki uglerod bahasy CO₂-nyň bir tonnasyna takmynan 50 ýuandyr we 2030-njy ýyla çenli onuň 150-200 ýuan/tonna çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Mysal hökmünde, ýyllyk 3 million tonna CO₂ zyňyndysy bolan 600,000 kilowatt kuwwatly ýeke-täk enjama seredilende, şol wagt kömür bilen işleýän energiýa üçin ýylda goşmaça 450-600 million ýuan uglerod çykdajylary gerek bolar, gaz bilen işleýän energiýa bolsa kömür bilen işleýän energiýanyň diňe 40% -ini düzýär we gaz bilen işleýän energiýa bilen kömür bilen işleýän energiýanyň arasyndaky çykdajy tapawudy has-da azalar. Mundan başga-da, gaz bilen işleýän energiýa taslamalary geljekde artykmaç uglerod kwotalaryny satmak arkaly goşmaça girdeji gazanyp bilerler, bu bolsa elektrik energiýasynyň doly ömürlik deňleşdirilen bahasyny 3%-5% azaltmaga garaşylýar.

(IV) Birligiň ulanyş sagatlary

Birligiň ulanyş sagatlary hemişelik çykdajylaryň amortizasiýa täsirine gönüden-göni täsir edýär. Ulanyş sagatlary näçe ýokary bolsa, birligiň energiýa öndürmek üçin çykdajylary şonça-da pes. Tebigy gaz öndürýän birlikleriň ulanyş sagatlary ulanyş senariýalary bilen ýakyn baglanyşykly: merkezi elektrik stansiýalary, iň ýokary derejeli energiýa çeşmeleri hökmünde, adatça, 2500-3500 sagat ulanyş sagatlaryna eýedir; senagat parklarynyň we maglumat merkezleriniň terminal ýük islegine golaý bolan paýlanan elektrik stansiýalary 3500-4500 sagat ulanyş sagatlaryna ýetip biler we birligiň energiýa öndürmek üçin çykdajylary 0,03-0,05 ýuan/kWt/sag azaldyp biler. Ulanyş sagatlary 2000 sagatdan az bolsa, hemişelik çykdajylary netijeli amortizasiýa edip bolmaz, bu bolsa toplumlaýyn energiýa öndürmek üçin çykdajylaryň we hatda ýitgileriň ep-esli artmagyna getirer.

III. Häzirki senagat çykdajylarynyň ýagdaýy

Häzirki senagat maglumatlary bilen bilelikde, tebigy gazyň bahasynyň 2,8 ýuan/kub metr, ulanyş sagatlarynyň 3000 sagat we uglerodyň bahasynyň 50 ýuan/tonna CO₂ bolmagy ýaly esasy senariýa boýunça, adaty birleşdirilen siklli gaz turbinasynyň (CCGT) taslamalarynyň elektrik energiýasynyň doly ömürlik deňleşdirilen bahasy takmynan 0,52-0,60 ýuan/kWh bolup, kömür bilen işleýän energiýadan birneme ýokary (takmynan 0,45-0,50 ýuan/kWh), ýöne energiýany saklamak bilen gaýtadan dikeldilýän energiýanyň umumy bahasyndan (takmynan 0,65-0,80 ýuan/kWh) ep-esli pes.

Sebitleýin tapawutlar nukdaýnazaryndan, durnukly gaz çeşmesiniň üpjünçiliginden, syýasat goldawynyň gowulanmagyndan we ýokary uglerod bahasynyň kabul edilmeginden peýdalanyp, Ýangzy derýasynyň deltasy we Pearl derýasynyň deltasy ýaly ýük merkezi sebitlerinde gaz bilen işleýän elektrik stansiýalarynyň elektrik energiýasynyň doly ömürlik deňleşdirilen bahasyny 0,45-0,52 ýuan/kWt/sag derejesinde gözegçilik edip bolýar, bu bolsa kömür bilen işleýän energiýa bilen bäsdeşlik üçin ykdysady esas döredýär; olaryň arasynda, uglerod söwdasy boýunça synag hökmünde, Guangdonyň 2024-nji ýylda ortaça uglerod bahasy 95 ýuan/tonna ýetdi, kuwwatlylyk öwezini dolmak mehanizmi bilen utgaşdyrylanda, çykdajy artykmaçlygy has aýdyň görünýär. Demirgazyk-günbatar sebitinde, gaz çeşmesiniň kepilligi we geçirijilik we paýlaýyş çykdajylary bilen çäklendirilende, birlik energiýa öndürmek bahasy, adatça, 0,60 ýuan/kWt/sag-dan ýokary we taslamanyň ykdysadyýeti gowşak.

Senagatyň umumy nukdaýnazaryndan, tebigy gaz öndürýän enjamlaryň energiýa öndürmek çykdajylary "gysga möhletde pes we uzak möhletde gowulaşýar" optimizasiýa meýilini görkezýär: gysga möhletde, gazyň bahalarynyň ýokary bolmagy we käbir sebitlerde ulanyş sagatlarynyň azlygy sebäpli girdeji giňişligi çäkli; orta we uzak möhletde, gaz çeşmeleriniň diwersifikasiýasy, enjamlaryň ýerlileşdirilmegi, uglerod bahalarynyň ýokarlanmagy we syýasat mehanizmleriniň kämilleşdirilmegi bilen, çykdajylar kem-kemden azalar. 2030-njy ýyla çenli uglerod aktiwlerini dolandyrmak mümkinçilikleri bolan netijeli gaz bilen işleýän energiýa taslamalarynyň içki girdeji derejesiniň (IRR) durnukly 6%-8% aralygynda bolmagyna garaşylýar.

IV. Çykdajylary optimizirlemegiň esasy ugurlary

Çykdajylaryň düzümi we täsir ediji faktorlar bilen utgaşdyrylyp, tebigy gaz öndürýän enjamlaryň elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylaryny optimizirlemek "ýangyja gözegçilik etmek, maýa goýumlaryny azaltmak, işlemegi we tehniki hyzmaty optimizirlemek we syýasatdan peýdalanmak" ýaly dört esasyna gönükdirilmeli we tehnologik innowasiýalar, serişdeleri integrasiýalaşdyrmak we syýasat bilen baglanyşykly toplumlaýyn çykdajylary yzygiderli azaltmagy amala aşyrmaly.

Ilki bilen, gaz çeşmeleriniň üpjünçiligini durnuklaşdyrmak we ýangyç çykdajylaryny gözegçilikde saklamak. Esasy ýerli tebigy gaz üpjün edijiler bilen hyzmatdaşlygy güýçlendirmek, gaz çeşmeleriniň bahalaryny saklamak üçin uzak möhletli gaz üpjünçiligi şertnamalaryna gol çekmek; gaz çeşmeleriniň diwersifikasiýalaşdyrylan düzülişini goldamak, ýerli slanes gazynyň önümçiligini artdyrmak we halkara spot gaz bahalaryna garaşlylygy azaltmak üçin LNG importynyň uzak möhletli şertnamalaryny kämilleşdirmek; şol bir wagtyň özünde, birlik ýanma ulgamyny optimizirlemek, energiýa öndürmegiň netijeliligini ýokarlandyrmak we energiýa öndürmegiň birligi üçin ýangyç sarp edilişini azaltmak.

Ikinjiden, enjamlaryň ýerlileşdirilmegini höweslendirmek we gurluşyk maýa goýumlaryny azaltmak. Esasy tehnologiýa barlaglaryna we işläp düzmelerine maýa goýumlaryny yzygiderli artdyrmak, agyr ýük göteriji gaz turbinalarynyň esasy bölekleriniň ýerlileşdirilmegindäki päsgelçilikleri aradan aýyrmak we enjamlary satyn almak çykdajylaryny has-da azaltmak; taslamanyň dizaýnyny we gurnama proseslerini optimizirlemek, gurluşyk siklini gysgaltmak we maliýeleşdirmek çykdajylaryny we gurluşyk inženerçiligine maýa goýumlaryny amortizasiýa etmek; maýa goýumlary bilen netijeliligiň arasynda deňagramlylygy gazanmak üçin ulanyş senariýalaryna laýyklykda enjam kuwwatyny dogry saýlamak.

Üçünjiden, işleýiş we tehniki hyzmat modelini täzelemek we işleýiş we tehniki hyzmat çykdajylaryny azaltmak. Akylly diagnoz platformasyny döretmek, enjamlaryň saglyk ýagdaýy barada takyk irki duýduryşy amala aşyrmak üçin uly maglumatlara we 5G tehnologiýasyna daýanmak we işleýiş we tehniki hyzmat modelini "passiw tehniki hyzmatdan" "aktiw irki duýduryşa" öwürmek; işleýiş we tehniki hyzmat tehnologiýasynyň ýerlileşdirilmegini höweslendirmek, professional işleýiş we tehniki hyzmat toparyny döretmek, esasy bölekleriň garaşsyz tehniki hyzmat kuwwatyny ýokarlandyrmak we tehniki hyzmat we bölekleri çalşyrmak çykdajylaryny azaltmak; näsazlygyň we sarp edilýän materiallaryň sarp edilişiniň ähtimallygyny azaltmak üçin ýokary öndürijilikli enjamlary saýlamak.

Dördünjiden, syýasatlar bilen takyk baglanyşyk gurmaly we goşmaça girdejileri ulanmaly. Iki bölekli elektrik energiýasynyň bahasy we iň ýokary düzgünleşdiriş kompensasiýalary ýaly syýasatlara işjeň jogap bermeli we çykdajylaryň geçirilmegine we girdeji kompensasiýalaryna goldaw bermäge çalyşmaly; uglerod aktiwlerini dolandyrmak ulgamyny öňünden meýilleşdirmeli, artykmaç uglerod kwotalaryny satmak we uglerod maliýe gurallaryna gatnaşmak arkaly goşmaça girdeji gazanmak üçin uglerod bazarynyň mehanizmini doly ulanmaly we çykdajy düzümini has-da optimizirlemeli; "gaz-fotovoltaik-wodorod" köp energiýaly goşmaça gurluşyny öňe sürmeli, birligiň ulanylyş sagatlaryny gowulandyrmaly we hemişelik çykdajylary amortizasiýa etmeli.

V. Netije

Tebigy gaz öndürýän enjamlaryň elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylary ýangyç çykdajylaryna esaslanýar, gurluşyk maýa goýumlary we ulanyş we tehniki hyzmat çykdajylary bilen goldanylýar we gazyň bahasy, syýasat, uglerod bazary we sebitleýin ýerleşiş ýaly köp sanly faktorlar bilen bilelikde täsirlenýär. Onuň ykdysadyýeti diňe bir öz tehniki derejesine we dolandyryş mümkinçiliklerine däl, eýsem energiýa bazarynyň nusgasynyň we syýasat ugrunyň çuňňur baglanyşygyna hem baglydyr. Häzirki wagtda tebigy gaz öndürýän enjamlaryň elektrik energiýasyny öndürmek çykdajylary kömür bilen işleýän elektrik energiýasyndan birneme ýokary bolsa-da, "goşa uglerod" maksadynyň öňe ilerlemegi, uglerodyň bahalarynyň ýokarlanmagy we enjamlaryň ýerlileşdirilmeginiň öňe ilerlemegi bilen, onuň pes uglerodly artykmaçlyklary we ykdysady artykmaçlyklary kem-kemden aýdyň görünýär.

Geljekde tebigy gaz öndürmek, üpjün etmek, saklamak we satmak ulgamynyň yzygiderli kämilleşdirilmegi we energiýa bazarynyň we uglerod bazarynyň özgertmeleriniň çuňlaşdyrylmagy bilen tebigy gaz öndürýän enjamlaryň energiýa öndürmek çykdajylary kem-kemden optimizirlener we ýokary derejeli gaýtadan dikeldilýän energiýany we energiýa howpsuzlygyny birikdirmek üçin möhüm goldawa öwrüler. Senagat kärhanalary üçin çykdajylara täsir edýän faktorlary dogry düşünmek, esasy optimizasiýa ugurlaryna ünsi jemlemek we tehnologik innowasiýalar, serişdeleri integrasiýalaşdyrmak we syýasat arkaly elektrik energiýasyny öndürmegiň toplumlaýyn çykdajylaryny yzygiderli azaltmak, tebigy gaz öndürýän enjamlaryň bazar bäsdeşligini ýokarlandyrmak we täze energiýa ulgamynyň gurluşygyna we energiýa gurluşynyň özgerdilmegine kömek etmek zerurdyr.